Cumhurbaşkanlığı forsunda yer alan 16 yıldız, Türk milletinin tarih boyunca kurduğu büyük devletleri simgelemektedir. Bu devletler, Orta Asya’dan Avrupa’ya, Orta Doğu’dan Hindistan’a uzanan geniş bir coğrafyada siyasi, askerî ve kültürel açıdan önemli izler bırakmıştır. Aşağıda, bu 16 Türk devleti kuruluş sırasına göre kısaca tanıtılmıştır.

 

1️⃣ Büyük Hun İmparatorluğu

Kuruluş: MÖ 220

Kurucu: Teoman

Başkent: Ötüken

Not: İlk Türk devleti kabul edilir.

 

2️⃣ Batı Hun İmparatorluğu

Kuruluş: MS 48

Kurucu: Panu

Başkent: Balkaş Gölü çevresi (kesin değil)

Not: Büyük Hunların batı koludur.

 

3️⃣ Avrupa Hun İmparatorluğu

Kuruluş: 375

Kurucu: Balamir

Başkent: Etzelburg (Budapeşte civarı)

Not: Attila döneminde en güçlü hâline ulaştı.

 

4️⃣ Ak Hun (Eftalit) İmparatorluğu

Kuruluş: 420

Kurucu: Aksuvar

Başkent: Peşaver

Not: Orta Asya ve Hindistan’da etkili oldu.

 

5️⃣ Göktürk Kağanlığı

Kuruluş: 552

Kurucu: Bumin Kağan

Başkent: Ötüken

Not: “Türk” adını devlet ismi olarak kullanan ilk devlettir.

 

6️⃣ Avar Kağanlığı

Kuruluş: 565

Kurucu: I. Bayan

Başkent: Orta Avrupa (Viyana çevresi)

Not: Avrupa’da kurulan güçlü Türk devletlerindendir.

 

7️⃣ Hazar Kağanlığı

Kuruluş: 651

Kurucu: Böri Şad

Başkent: İtil

Not: Museviliği resmî din olarak kabul eden tek Türk devletidir.

 

8️⃣ Uygur Kağanlığı

Kuruluş: 745

Kurucu: Kutluk Bilge Kül Kağan

Başkent: Karabalgasun

Not: Yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir.

 

9️⃣ Karahanlı Devleti

Kuruluş: 840

Kurucu: Bilge Kül Kadir Han

Başkent: Balasagun

Not: İslamiyet’i kabul eden ilk Türk devletidir.

 

🔟 Gazne Devleti

Kuruluş: 962

Kurucu: Alp Tigin

Başkent: Gazne

Not: Sultan unvanını kullanan ilk Türk hükümdar Gazneli Mahmut’tur.

 

1️⃣1️⃣ Büyük Selçuklu Devleti

Kuruluş: 1040

Kurucu: Tuğrul Bey

Başkent: Nişabur (sonra Rey, İsfahan)

Not: Türk-İslam dünyasının liderliğini üstlendi.

 

1️⃣2️⃣ Harezmşahlar Devleti

Kuruluş: 1097

Kurucu: Kutbüddin Muhammed

Başkent: Ürgenç

Not: Moğollar tarafından yıkıldı.

 

1️⃣3️⃣ Altın Orda Devleti

Kuruluş: 1236

Kurucu: Batu Han

Başkent: Saray

Not: Karadeniz’in kuzeyinde hüküm sürdü.

 

1️⃣4️⃣ Timur İmparatorluğu

Kuruluş: 1368

Kurucu: Timur

Başkent: Semerkant

Not: Bilim ve sanat alanında büyük gelişmeler yaşandı.

 

1️⃣5️⃣ Babür İmparatorluğu

Kuruluş: 1526

Kurucu: Babür Şah

Başkent: Agra

Not: Hindistan’da kurulan Türk-İslam devletidir.

 

1️⃣6️⃣ Osmanlı İmparatorluğu

Kuruluş: 1299

Kurucu: Osman Gazi

Başkent: Bursa → Edirne → İstanbul

Not: 600 yılı aşkın süre hüküm sürdü.