Öğrenmek, hayatımız boyunca durmaksızın yaptığımız bir şey. Fakat kimse bize nasıl öğrenmemiz gerektiğini öğretmedi. Bu yazıda Lila Landowski'nin bir youtube konuşmasından yola çıkarak sizinle daha hızlı öğrenmenin 6 sırrını paylaşacağız. Bu yazıyı okuduktan sonra beynimizin değişebileceğini ve daha da önemlisi bu değişimi doğru tekniklerle hızlandırabileceğimizi göreceksiniz.

 

Bir nörobilim uzmanı olan Lila Landowski'nin açıklamalarından yola çıkarak, öğrenmeyi turbo hızına çıkaran 6 bilimsel faktörü ele alıyoruz:

💡 Dikkat
🚀 Uyanıklık – Alertness
😴 Uyku
🔁 Tekrar
⏸️ Molalar
❌ Hatalar

Bu yazıyı bitirdiğinizde, beynimizin nasıl öğrendiğini, nasıl bağlantılar kurduğunu ve bunu bilinçli olarak nasıl hızlandırabileceğimizi tam olarak biliyor olacaksınız.

 

🧠 1. Öğrenmenin Temeli: Neuroplasticity (Sinaptik Bağlantılar)

Öğrenme, beynimizin fiziksel olarak değişmesiyle gerçekleşir.

Yeni bilgi = yeni sinaptik bağlantılar
Tekrar = bu bağlantıların güçlenmesi

Beyinde her yeni bilgi, bir nörondan diğerine uzanan sinapslarla kodlanır. Bu süreç:

• Enerji ister
• Tekrar ister
• Zaman ister

Bu yüzden bir şeyi bir kez görmek yetmez. Beyin, “Bu sık sık karşıma çıkıyor, demek ki önemli” dediğinde kalıcı öğrenme gerçekleşir.

 

🎯 2. Dikkat: Öğrenmenin Kapısı

Dikkatinizi vermeden hiçbir şey öğrenemezsiniz.
Bugün dikkat dağıtıcılar tarih boyunca hiç olmadığı kadar fazla.

Bir uyarı:
📱 Günde 1 saatten fazla telefon kullanımı bile ölçülebilir düzeyde dikkat problemleri yaratıyor.

Dikkati artırmak için:

• Telefonu uzaklaştır
• Tek bir göreve odaklan
• 20 dakikalık odak blokları oluştur
• Ortamı sadeleştir

Odak = Öğrenme hızının %50’si

 

👉 Dikkat Eksikliği ve Odaklanma Problemi Nasıl Aşılır?

 

⚡ 3. Alertness (Uyanıklık Hali): Beyni “Açma” Anahtarı

Odak yetmez; uyanık da olmak gerekir.
Beyni uyandıran en güçlü mekanizma, vücudun "savaş ya da kaç" sistemidir.

Bunu doğal yolla artırmanın yolları:

• 20 dakikalık egzersiz → 2 saat süren odak artışı
• Soğuk duş 
• Kısa stres uyarıları (küçük zorluklar, mini testler)
• Kontrollü nefes teknikleri (Wim Hof vb.)
• Kafein (kararında)

Önemli not:
Kronik stres öğrenmeyi mahveder. Küçük stres iyidir, uzun stres kötüdür.

 

😴 4. Uyku: Bilginin Uzun Süreli Hafızaya Aktığı An

Gün boyunca öğrendiğin tüm bilgiler hipokampüsünde (beynin günlük hafıza defteri) geçici olarak depolanır.
Bu geçici bilgiler uykuda uzun süreli hafızaya gönderilir.

Bu olmazsa:

❌ Kalıcı öğrenme gerçekleşmez
❌ Bilgi ertesi gün silinir
❌ Zihinsel yorgunluk artar

Bu yüzden:

• Öğrenmeden önce uyku → odak artar
• Öğrenmeden sonra uyku → bilgiyi kalıcı hâle getirir

Gece boyu ders çalışmak = yapılabilecek en kötü çalışma yöntemi

 

🔁 5. Tekrar: Sinaptik Bağları Sağlamlaştırma Süreci

Beyin, bir bilgiyi sık tekrarlandığında önemser.

Bu yüzden:

• İlk gün öğren
• Ertesi gün tekrar et
• 1 hafta sonra tekrar et
• 30 gün sonra tekrar et

Bu sistemin adı: Spaced Repetition (Aralıklı Tekrar)
Bilimsel olarak bilginin hafızada kalma oranını 5 kat artırdığı bilinir.

 

📍 Kpss-Ags Soru Cevap Uygulaması'nın arkasında yatan felsefe de budur : Bilgiyi sürekli tekrarla kalıcı hale getirmek.

 

⏸️ 6. Molalar: Beynin Bilgiyi İşlediği Gizli Anlar

Mola vermek öğrenmeyi kesmez; tam aksine hızlandırır.

Çünkü mola sırasında:

🧠 Beyin, öğrendiğin bilgiyi 20 kat hızla “geri oynatır”
🧱 Bilgi daha hızlı stabilize olur
🛡️ Yeni bilgi, eski bilginin üstünü ezmez

Önerilen mola süresi:

• 10–20 dakika
• Telefonsuz
• Sessiz ya da hafif bir yürüyüşle

Aynı konuya 1 saat boyunca aralıksız çalışmak verimsizdir.
Doğru: 25–30 dakika öğren, 10 dakika mola.

 

❌ 7. Hatalar: Öğrenmeyi Ateşleyen Biyolojik Tetikleyici

Hata yaptığında hissettiğin o rahatsızlık duygusu var ya…
İşte o an beynin “öğrenme penceresi” açılır.

Hata → Acetylcholine salgılanması
Acetylcholine → Odak artışı
Odak → Doğru öğrenme

Yani hata yapmak:

• Beyni uyarır
• Öğrenme hızını artırır
• Dayanıklılık oluşturur
• Motivasyonu güçlendirir

Hatasız öğrenme = gerçek öğrenme değildir.

Kendini bilerek zorlaman bu yüzden faydalı:

• Biraz daha zor soru çöz
• Egzersizi daha uzak mesafeden yap
• Konuyu erken dönemde test et
• Hazır hissetmeden pratik yap

 

🌟 Sonuç: Beynin Öğrenme Motorunu Ateşleyen 6 Anahtar

Bu 6 faktör birlikte çalıştığında öğrenme hızın katlanır:

1. Dikkat – Dağınıklığı yok et
2. Uyanıklık – Beyni uyandır
3. Uyku – Bilgiyi kalıcı hâle getir
4. Tekrar – Bağlantıları güçlendir
5. Molalar – Beyne işlem zamanı ver
6. Hatalar – Öğrenme penceresine gir

Unutmayalım ki beynimiz bir kas gibi çalışır:
Ne kadar doğru çalıştırırsak, o kadar güçlenir.

 

Bu yazı aşağıda linkini paylaştığımız konuşmadan yol çıkılarak yazılmıştır. İsteyen arkadaşımız konuşmanın bütününü dinleyerek konu ile ilgili daha fazla bilgi sahibi olabilir.

📍 Brain Hack: 6 secrets to learning faster, backed by neuroscience | Lila Landowski | TEDxHobart

 

👉 Öğrenme ile ilgili şu yazıya da göz atabilirsiniz :  Öğrenmenin Sırrı Nedir? Doğru Öğrenme Metodunu Nasıl Keşfedebilirim?