Mutlak Butlan Nedir? Mutlak Butlan Örnekleri
Mutlak butlan, hukuki işlemlerin en ağır geçersizlik yaptırımlarından biridir. Bir hukuki işlem, kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırıysa baştan itibaren kesin olarak hükümsüz sayılır. Bu nedenle mutlak butlanla sakat işlemler hukuk düzeninde hiç doğmamış kabul edilir ve hiçbir hukuki sonuç meydana getirmez.
Mutlak Butlanın Tanımı:
Bir hukuki işlemin;
- kanuna,
- kamu düzenine,
- genel ahlaka aykırı olması,
- konusunun imkânsız olması
gibi nedenlerle başından itibaren geçersiz sayılmasıdır.
➡️ İşlem “hiç yapılmamış” kabul edilir.
Mutlak Butlanın Özellikleri
Baştan itibaren geçersizdir.
Hakim kendiliğinden dikkate alır.
Herkes ileri sürebilir.
Zamanaşımı yoktur.
Sonradan onayla geçerli hale gelemez.
Geçmişe etkili sonuç doğurur. (Taraflar aldıklarını geri verir.)
Mutlak Butlan Nedenleri ve Örnekleri
1. Emredici hukuk kurallarına aykırılık
Kanunun kesin yasakladığı işlemler.
📌 Örnek: Evliyken ikinci resmi nikâh yapmak.
2. Şekil şartına aykırılık
Kanunun istediği resmi şekle uyulmaması.
📌 Örnek: Tapuda yapılması gereken taşınmaz satışını adi yazılı yapmak.
3. Ahlaka ve kamu düzenine aykırılık
Toplum düzenini bozan işlemler.
📌 Örnek: Rüşvet sözleşmesi.
4. Konunun imkânsız olması
Yerine getirilmesi mümkün olmayan işlem.
📌 Örnek: Yanmış bir evi satmak.
5. Tam ehliyetsizlik
Ayırt etme gücü olmayan kişinin işlemi.
📌 Örnek: Ağır akıl hastasının satış yapması.
6. Yasak hısımlık
Evlenmesi yasak kişilerin evlenmesi.
📌 Örnek: Kardeşlerin evlenmesi.
Mutlak Butlan – Nisbi Butlan Farkı
Mutlak Butlan
- Kamu düzenini korur
- Baştan itibaren geçersizdir
- Hakim kendiliğinden dikkate alır
- Zamanaşımı veya süre yoktur
- Sonradan onayla düzeltilemez
- Kanuna aykırılık, imkânsızlık, ahlaka aykırılık gibi nedenlere dayanır
Nisbi Butlan
- Kişisel menfaati korur
- İptal edilene kadar geçerlidir
- Tarafın talebi gerekir
- Genellikle 1 yıllık süre vardır
- Onay verilirse geçerli hale gelebilir
- Hata, hile, tehdit gibi irade sakatlıklarına dayanır
Takip Et