12 Eylül 1980 Darbesi

12 Mart Muhtırası sonrası Türkiye’de siyasi istikrarsızlıklar, ekonomik bunalımlar, sosyal çalkantılar daha önce görülmemiş seviyelere çıktı; anarşi daha da arttı, binlerce insanın öldüğü terör olayları yaşandı. TSK,12 Eylül 1980’de darbe yaparak ülke yönetimine el koydu.

Siyasi Etkileri

• TBMM ve tüm siyasi partiler kapatıldı.
• Siyasi liderler tutuklandı ve bir kısmına siyasi yasak getirildi.
• Cumhurbaşkanlığı görevine Kenan Evren getirildi.
• Yasama, yürütme ve yargı yetkileri Millî Güvenlik Konseyi tarafından kullanıldı.
• 1983 seçimleriyle birlikte TBMM yeniden açıldı ve sivil yönetime geçildi.
• Ancak getirilen %10 seçim barajı, küçük partilerin etkisini sınırladı.

Sosyoekonomik Etkileri

• Sendikal faaliyetler askıya alındı veya ciddi şekilde sınırlandırıldı.
• Banker sistemi yaygınlaştı ve bazı suistimaller sonucu halkın mağduriyeti arttı.
• Toplumsal baskı ve güvensizlik ortamı nedeniyle iç ve dış göçler hız kazandı.

Özet:
12 Eylül Darbesi, Türkiye’de siyasi hayatı yeniden şekillendiren, demokratik kurumları geçici olarak askıya alan ve uzun vadede hem siyasal hem toplumsal etkiler bırakan önemli bir dönüm noktasıdır.