Gazi Osman Paşa (Osman Nuri Paşa) – Plevne Kahramanı

Osman Nuri Paşa, 1832 yılında Tokat’ta doğdu. Yağcıoğulları ailesinin bir üyesi olan Osman Paşa, genç yaşta askeri eğitim aldı; Beşiktaş Askerî Rüştiyesi ve Kuleli Askerî İdâdisi’ni bitirdikten sonra Kara Harp Okulu’ndan teğmen rütbesiyle mezun oldu. Ardından Harp Akademisi’ne giren Osman Paşa, Kırım Savaşı sırasında Rumeli’de görev aldı ve kısa sürede yüzbaşı rütbesine yükseldi.

Osman Nuri Paşa, askerî kariyeri boyunca Girit, Teselya, Cebel-i Lübnan ve Yemen gibi çeşitli görevlerde bulundu. 1875 yılında Rumeli’deki 5. Ordu’ya bağlı Manastır Fırka Komutanlığı’na atandı ve başarılı çalışmaları sayesinde ferik rütbesine terfi etti. 1876-1877 Osmanlı-Sırp Savaşı’nda Vidin Komutanlığı görevini üstlendi ve önemli zaferler elde etti.

Osman Paşa’nın en ünlü başarısı 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndaki Plevne Savunmasıdır. Sınırlı asker ve kaynakla 145 gün süren bu savunmada büyük bir direniş göstermiş, kuşatmayı kırmak için giriştiği huruç sırasında yaralanmış ve esir düşmüştür. Rus Çarı II. Aleksandr, Osman Paşa’yı takdir etmiş ve ona kılıcını almamıştır. Savunmadaki stratejik zekâsı hem Osmanlı hem de düşman tarafından örnek alınmıştır.

Plevne’deki kahramanlığının ardından Sultan II. Abdülhamid tarafından “Gazi” unvanı verilmiş ve müşir rütbesine terfi ettirilmiştir. İstanbul’a dönüşü büyük bir törenle kutlanmıştır. Ömrünün sonuna kadar Hassa Müşirliği ve seraskerlik görevlerinde bulunmuş, 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’nda başmüfettiş olarak görev yapmıştır.

Ölümü ve Hatırası:
Gazi Osman Paşa, 5 Nisan 1900’de İstanbul’da hayatını kaybetti. Fatih Camii haziresine defnedilen Paşa’nın hatırası; İstanbul’daki Gaziosmanpaşa ilçesi, Tokat’taki kasaba, üniversite, stadyum, sokak ve okullarla yaşatılmaktadır. Ayrıca Plevne Savunması anısına “Plevne Marşı” bestelenmiştir.

 - II. Abdülhamid Han Osman Paşa'nın Plevne Savunması için şu sözü ifade etmiştir:  "Sen benim yüzümü ağarttın. İki cihanda da yüzün ak olsun!"